Anayasa Mahkemesi (AYM), online alışverişlerde tüketici haklarını doğrudan etkileyecek önemli bir karara imza attı. Resmi Gazete’de yayımlanan kararla Trendyol, Hepsiburada, Amazon Türkiye ve N11 gibi e-ticaret platformlarını ayıplı mal ve hukuka aykırı ürünlerden kaynaklanan sorumluluktan büyük ölçüde muaf tutan yasal düzenlemeler iptal edildi.
Karar öncesinde tüketiciler, kusurlu veya ayıplı bir ürünle karşılaştıklarında yalnızca satıcıya başvurabiliyordu. Satıcının faaliyetini sonlandırması, platformdan ayrılması ya da ulaşılamaz hale gelmesi durumlarında ise tüketiciler ciddi hak kayıpları yaşayabiliyordu. AYM, mevcut yapının tüketiciyi yeterince korumadığı sonucuna vardı.
“Sadece aracıyız” dönemi bitiyor
Yüksek Mahkeme, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da yer alan ve aracı hizmet sağlayıcıların ayıplı mallara ilişkin tüketici taleplerinden sorumlu tutulmasını engelleyen hüküm ile 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’daki, platformların satıcılar tarafından sunulan içerik ve ürünlerden sorumlu olmadığını düzenleyen hükmü iptal etti.
Kararın gerekçesinde, bazı e-ticaret platformlarının yalnızca alıcı ve satıcıyı buluşturan pasif aracılar olmadığına dikkat çekildi. Mahkeme, platformların ödeme süreçlerinden ürün sunumuna kadar ticaretin birçok aşamasında aktif rol üstlendiğini, bu nedenle tüketiciye karşı tamamen sorumsuz kabul edilmelerinin hukuki dengeyi bozduğunu değerlendirdi.
9 ay sonra yürürlüğe girecek
Kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte tüketicilerin yalnızca satıcıya değil, gerektiğinde doğrudan platformlara karşı da hak arama yoluna başvurabilmesinin önü açılacak.
Bununla birlikte AYM, iptal kararlarının derhal yürürlüğe girmesine hükmetmedi. Yasal boşluk oluşmaması amacıyla kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren dokuz aylık geçiş süresi tanındı. Bu süreçte TBMM’nin e-ticaret platformlarının sorumluluklarını yeniden düzenleyen yeni bir yasal çerçeve oluşturması bekleniyor. Mevcut hükümlerin iptali ise Mart 2027’de yürürlüğe girecek.
